بازار فلزات رنگین، بهویژه مس، از تنوع بالایی در مواد اولیه، ضایعات، و فرآوردههای پالایشیافته برخوردار است. شناخت دقیق انواع مس و کاربردهای آن برای خرید و فروش حرفهای و دقیق در این حوزه ضروری است. در این مقاله، رایجترین انواع مس در بازار ایران را مرور میکنیم.
خالصترین نوع مس، با خلوص ۹۹.۹۹٪ که از ذوب و پالایش سنگ سولفیدی مس بهدست میآید. این نوع کاتد، استاندارد صادراتی دارد و در صنایع کابلسازی، برق، تجهیزات الکترونیکی و قطعات صنعتی کاربرد دارد.
محصول فرآیند استخراج از محلولهای حاوی مس (لیچینگ). خلوص حدود ۹۹.۹٪ و کاربرد آن بیشتر در بازارهای داخلی یا صنایع با حساسیت کمتر است.
سیم و کابل مسی بدون روکش و کاملاً براق، با خلوص بالا و مناسب برای بازیافت مستقیم. ارزشمندترین نوع ضایعات مس محسوب میشود.
سیمهای مسی که روکش آنها از طریق حرارت برداشته شده و اغلب اکسید شدهاند. خلوص پایینتری نسبت به کابل قرمز دارند و باید ذوب شوند.
شامل لولههای تأسیساتی یا صنعتی مستعمل. در دو نوع لوله تمیز و چرب یا روغنی عرضه میشود. خلوص آن بین ۹۵ تا ۹۸٪ است.
ضایعات خردشده سیم و کابل که به دانههای ریز تبدیل شدهاند. اغلب با ناخالصیهایی مانند پلاستیک مخلوطاند و نیاز به جداسازی یا ذوب دارند.
ضایعات با خلوص پایینتر یا ترکیبی از آلیاژهای مس. برای ذوب و تولید شمش ثانویه استفاده میشوند. کمارزشترین نوع ضایعات مس به شمار میروند.
محصول نهایی ذوب کاتد یا ضایعات. بسته به خلوص، شمشها برای تولید قطعات صنعتی یا صادرات مورد استفاده قرار میگیرند.
| نوع | خلوص | کاربرد | ارزش نسبی |
|---|---|---|---|
| کاتد پالایشی | ۹۹.۹۹٪ | صنایع برق، صادرات | بسیار بالا |
| کاتد لیچینگ | ۹۹.۹٪ | مصرف داخلی | بالا |
| کابل قرمز | ۹۸–۹۹٪ | بازیافت، مفتولسازی | بالا |
| کابل سوخته | ۹۰–۹۵٪ | ذوب و بازیافت | متوسط |
| لوله مسی | ۹۵–۹۸٪ | ریختهگری | متوسط |
| آسیابی | ۸۵–۹۰٪ | ذوب مجدد | پایین |
| ذوبی | <۸۵٪ | شمش ثانویه | پایینتر |