🏛️ انجمن یا انحصارگر؟ | نقدی بر عملکرد انجمن‌های مرتبط با فلزات رنگین

به قلم بابک فرهادی

رگولاتورهایی که خواب مانده‌اند یا عمداً چشم بسته‌اند؟

بازار فلزات رنگین (مس، آلومینیوم، برنج و روی ...) سال‌هاست گرفتار نوسانات مصنوعی، احتکار سازمان‌یافته و دستکاری قیمت است. در این میان، انجمن‌های صنفی و نهادهای تخصصی که باید حافظ منافع جمعی باشند، به‌جای ایفای نقش تنظیم‌گر، یا ساکت‌اند یا شریک بی‌صدا در سوداگری.

پنج بحران اصلی در عملکرد انجمن‌ها:

  • تقاضای غیرواقعی، نظارت غایب: هیچ سازوکار مؤثری برای تعیین نیاز واقعی صنایع وجود ندارد. تقاضای ساختگی آزادانه بازار را متورم می‌کند و انجمن‌ها با سکوت‌شان مهر تأیید می‌زنند.
  • پشت درهای بسته: شفافیت گم‌شده: پلتفرم تحلیلی یا پایگاه داده به‌روزی وجود ندارد. قیمت‌گذاری‌ها همچنان در جلسات بسته و با حضور ذی‌نفعان خاص انجام می‌شود.
  • انجمن یا ابزار گروه‌های فشار؟ نفوذ شرکت‌های بزرگ و خریداران عمده در انجمن‌ها به‌قدری پررنگ است که عملاً سیاست‌ها و موضع‌گیری‌ها را دیکته می‌کنند. استقلال از بین رفته است.
  • سکوت در برابر سوداگری، یا همراهی؟ نه هشدار نوسان دارند، نه تحلیل از روند بازار. برخی حتی با تبدیل شدن به خبرگزاری‌های بی‌ربط، با انتشار اخبار حاشیه‌ای، التهابات را تشدید می‌کنند.
  • مقاومت در برابر شفافیت و حضور مستقل‌ها: هرگونه تلاش برای راه‌اندازی پلتفرم‌های باز، ورود اعضای مستقل، یا مشارکت جمعی با مقاومت شدید مواجه می‌شود. انحصار پشت درهای بسته نگهداری می‌شود و صدای اکثریت خفه شده است.

انجمن: نگهبان منافع جمعی یا کاتالیزور بحران؟

بازاری با این سطح از حساسیت و ارزش اقتصادی، نیازمند یک نهاد غیرسیاسی، مستقل و داده‌محور است. اما در عمل، بسیاری از انجمن‌های فعلی نه‌تنها به درد درمان نمی‌خورند، بلکه در دل بحران ایستاده‌اند.

پیشنهادها برای اصلاح واقعی:

  • تشکیل نهاد موازی شفاف و مردم‌نهاد (Open Metal Market)
  • مستندسازی و افشای عمومی رفتارهای سوداگری
  • فشار رسانه‌ای و اجتماعی برای تغییر ساختار انجمن‌ها
  • اتصال داده‌های بازار به بورس و سامانه‌های پایش آنلاین
  • گزارش‌های فصلی مستقل برای نظارت بر عملکرد انجمن‌ها
🗣️ اگر صدای مستقل‌ها شنیده نشود، بازار گروگان معدودی باقی خواهد ماند.